DËSHMITARI
Dëshmitari duhet të paraqitet kur thirret rregullisht dhe të japë dëshmi të vërtetë, përveçse kur ligji lejon refuzimin. Të drejtat kryesore përfshijnë:
- Refuzimin e dëshmisë në rrethanat e nenit 119 dhe refuzimin për t'iu përgjigjur pyetjeve që mund të vetinkriminojnë dëshmitarin ose të afërmit e përcaktuar në nenin 121, paragrafi 1, të Kodit të Procedurës Penale. Nuk ka të drejtë të pakushtëzuar për çdo dëshmitar që të refuzojë çdo dëshmi.
- Pjesëmarrjen në pyetje me avokat dhe konsultimin me të sipas nenit 122, paragrafi 2. Mungesa e avokatit pa shkak të arsyeshëm nuk e pengon pyetjen.
- Përdorimin e shënimeve që ka për shifra, data dhe informacion tjetër të rëndësishëm për dëshminë; marrjen e kompensimit për një ditë pune të humbur dhe rimbursimin e shpenzimeve; si dhe kërkesën për shfuqizimin e akteve që cenojnë të drejtat dhe interesat e ligjshëm të dëshmitarit sipas nenit 122, paragrafi 1.
- Pyetjen në vendin ku ndodhet dëshmitari nëse sëmundja ose aftësia e kufizuar pengon paraqitjen, sipas nenit 120, paragrafi 2. Pyetja me delegim gjyqësor ose lidhje video nuk është mundësi e pakushtëzuar vetëm sipas zgjedhjes së dëshmitarit.
- Marrjen e masave mbrojtëse kur ka shkaqe të mjaftueshme për të provuar rrezik real, me kërkesën ose pëlqimin e dëshmitarit sipas nenit 123; dhe përdorimin e mjeteve juridike të parashikuara nga ligji kundër masave që e prekin.
Ndihma juridike mund të kërkohet sapo merret thirrja. Të drejtat e zbatueshme dhe çdo refuzim i lejueshëm i dëshmisë varen nga statusi procedural i personit dhe pyetja konkrete.
Baza ligjore: Nenet 119–123 të Kodit të Procedurës Penale.
Nëse dëshmitari fillon të japë dëshmi vetinkriminuese gjatë pyetjes, autoriteti duhet ta ndalojë pyetjen dhe të shpjegojë të drejtat e nenit 139, paragrafi 7. Garanci të tjera përfshijnë aksesin te avokati, ndihmën juridike dhe përkthimin kur plotësohen kushtet përkatëse; rregulla përkatëse zbatohen për ballafaqimet sipas nenit 143, paragrafët 6–10.
Baza ligjore: Neni 139, paragrafët 7–11, dhe neni 143, paragrafët 6–10, të Kodit të Procedurës Penale.